Przejdź do głównej zawartości


Johann Friedrich Wedding – konstruktor najnowocześniejszych hut

W swoim życiu konstruował najnowocześniejsze i największe zakłady hutnicze jakie powstawały na kontynencie europejskim. Współpracował z wszystkimi twórcami śląskiej potęgi gospodarczej.

Można zaryzykować stwierdzenie, że największy wpływ na rozpoczęcie przemysłowych przemian na Śląsku miało 
5 osób: Johan Koulhaas, Hrabia Reden, Karol Godula, John Baildon oraz Johann Friedrich Wedding. Ten ostatni wydaje się postacią niezwykłą, ponieważ drogi jego życia w jakimś momencie splotły się z dogami każdej postaci wielkiej piątki. J.F. Wedding współpracował z każdym z tych wielkich budowniczych przemysłowej potęgi Śląska. W dalszej części tekstu dowiemy się na czym ta współpraca polegała. Po lekturze tekstu możemy się wręcz poczuć zaskoczeni, jak bardzo przeplatały się losy wielkich twórców śląskiego przemysłu przełomu XVIII i XIX wieku.

Johann Fried
rich Wedding urodził się 13 marca 1759 roku w Seedorf (w Brandrburgii). Ukończył gimnazjum w Berlinie, poczym studiował budowę maszyn, budownictwo kopalń i hut oraz architekturę, Nabyte umiejętności praktykował w różnych hutach żelaza.


W 1785 roku został przeniesiony z Berlina na Śląsk. Tutaj sprowadził go Hrabia Reden. Otrzymał stanowisko inspektora budownictwa przemysłowego. Koło Tarnowskich Gór zajął się budową huty ołowiu i srebra „Fryderyk”.

W 1790 roku wraz z Redenem odbył podróż do Anglii, która ówcześnie była wzorem w dziedzinie rozwoju przemysłowego. Tam zdobywał wiedzę na temat najnowszych zdobyczy techniki. Między innymi pieców hutniczych opalanych koksem oraz budowy maszyn parowych.

Huta Mała Panew Ozimek


W 1791 roku kierował już hutą Mała Panew w Ozimku oraz podjął prace wraz z Johnem Baildonem i Redenem, nad projektem Królewskiej Huty w Gliwicach. Tam w 1796 roku uruchomili pierwszy piec opalany koksem, jaki znajdował się na kontynencie europejskim. Następnie zaczęli budować Królewską Hutę, w dzisiejszym Chorzowie. Huta rozpoczęła pracę w 1802 roku, była największą i najnowocześniejszą w ówczesnej Europie. Jeden z 4 zainstalowanych tam pieców otrzymał nawet nazwę Wedding.

Sam Johan w 1806 roku został jej dyrektorem, w tym samy czasie stał się członkiem Wyższego Urzędu Górniczego, jako dyrektor pionu hutniczego. Następnie zajął się projektem nowoczesnej huty cynku „Karol”, której pomysłodawcą i realizatorem był Karol Godula. Huta rozpoczęła prace w 1815 roku, a po kolejnej rozbudowie w 1825 roku stała się największym i najnowocześniejszym przedsiębiorstwem tego typu w Europie.

Johann Friedrich Wedding ożenił się jeszcze w 1789 roku. Tutaj ciekawostka, za żonę wziął sobie córkę Johana Ferdynanda Koulhaasa – Therese Berte Caroline. Małżeństwo to trwało niestety tylko kilka miesięcy, gdyż małżonka Weddinga zmarła w czasie porodu. Następnie Wedding ożenił się z jej siostrą Henriette Eleonore. W tym momencie zachodzi poważne podejrzenie, iż Wedding mógł korzystać, z dorobku i wynalazków swojego pracowitego teścia.

W 1809 roku żona Weddinga odziedziczyła po ojcu majątek Bogucice. Zmarła w 1812, poczym przejął go sam Johann, gdzie osiadł dopiero w 1818 roku. Wtedy też zrezygnował z posady członka

Kuźnica Bogucka

Wyższego Urzędu Górniczego. W 1823 roku na terenie dzisiejszego Brynowa, który do niego należał, uruchomił jeszcze Hutę cynku „Henriette” Wedding bardzo rozwinął swój katowicki majątek. Wybudował tu kopalnię węgla kamiennego Ferdynand (dzisiaj nieczynna kopalnia Katowice). Dodatkowo uruchomił huty Franz i Funny, które znajdowały się w miejscu dzisiejszego Spodka. Zmarł w Katowicach 21 września 1830 roku. Został pochowany w Katowicach na nieistniejącym już cmentarzu, w miejscu dzisiejszej Biblioteki Śląskiej i placu Rady Europy.

Jak mogliśmy zaobserwować Johann Friedrich Wedding współpracował z wszystkimi twórcami potęgi śląskiego przemysłu owych czasów. Cała piątka wspólnie tworzyła potęgę gospodarczą i technologiczną regionu, wprowadzając tu najnowocześniejsze technologie oraz budując najwspanialsze zakłady pracy.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

  Theodor Erdmann Kalide – rzeźbiarz brązu i żelaza Był jednym z najbardziej znanych śląskich rzeźbiarzy. Jego lwy strzegą Gliwic i Bytomia. Theodor Erdmann Kalide urodził się 8 lutego 1841 roku w Królewskiej Hucie. 6 dni później został ochrzczony w kościele ewangelicko-augsburskim w Tarnowskich Górach. Jego ojcem był inspektor hutniczy Johannen Gottielieben Kalide, matką zaś Charlotta Wilhelmina Beck z Nakła Śląskiego. Szkołę podstawową ukończył w Chorzowie Starym i w 1816 roku rozpoczął naukę w gimnazjum w Gliwicach. Pierwszą pracę podjął rok później w Gliwickiej Królewskiej Odlewni Żelaza, gdzie pracował już jego brat. Zajmował się tam odlewaniem drobnych form użytkowych. Prawdopodobnie wtedy objawił się u niego talent artystyczny. Dlatego też podjął naukę w Modelarni Odlewów Artystycznych, pod okiem mistrza Fryderyka Ludwiga Bayerhausa. Mimo tego postanowił studiować w Królewskiej Akademii Artystycznej w Berlinie. Trafił tam w wieku 18 lat, jako wolny słuchacz. Szkolił się...
  August Karl Eduard Kiss – rzeźbiarz z Paprocan Pochodzący z Paprocan rzeźbiarz stał się jednym z najwybitniejszych artystów epoki. Niegdyś tworzył dla wielu różnych miast. Dzisiaj jego posągi są najchętniej fotografowanymi miejscami w stolicy Niemiec. August Kiss urodził się 11 października 1802 roku w Paprocanach (dzisiejsza dzielnica Tych).Był najmłodszym synem Augusta Heinricha Philippa Kissa. Jego ojciec wywodził się z rodu węgierskich protestantów. Od 1778 roku był zarządcą huty w Paprocanach, a następnie inspektorem królewskich hut i kopalń. W 1817 roku przeszedł na emeryturę, a rodzina przeprowadziła się do Mikołowa. August miał wtedy 15 lat. Wtedy też rozpoczął naukę w Królewskiej Hucie Żelaza w Gliwicach. Tam pod okiem Friedricha Ludwiga Bayerhausa, zdobywał pierwsze techniczne i artystyczne doświadczenie. W 1820 roku Kiss znalazł się w odlewni metali kolorowych w Brzegu, gdzie mógł pogłębiać umiejętności. Swoje dzieła odlewał głównie w żelazie, brązie i cynku. W 182...
  Franz Wachsmann – górnośląski laureat Oscarów Jest jedynym Górnoślązakiem, który otrzymał Oscara. Skomponował muzykę do ponad 200 filmów. Pracował z największymi gwiazdami i wytwórniami Hollywood swoich czasów. Franz Wachsmann urodził się 24 grudnia 1906 roku w Królewskiej Hucie. Był najmłodszym z 7 dzieci Otto Wachsmanna, żydowskiego przedsiębiorcy branży hutniczej i Rozalii z domu Perl. Dzieciństwo spędził w kamienicach przy obecnej ul. 11 Listopada 45 i 47. W jednym budynku wachsmannowie mieszkali, a w innym mieli przedsiębiorstwo. Jako 3-letnie dziecko podczas zabawy pochlapał sobie oczy wrzątkiem. Lekarzom udało się uratować mu zdolność widzenia, jednak odtąd musiał nosić grube okulary, poza tym przy bardzo słabym wzroku znacząco wyostrzył mu się słuch. Gdy miał 5 lat rodzina opuściła Królewską Hutę i udała się do Tworoga, a później Wrocławia, by około 1915 roku osiedlić się w Opolu. Franz już od 6 roku życia rozpoczął grę na fortepianie, a 6 lat później, jako 12-l...