Metropolia Silesia

  Józef Rymer – Pierwszy Wojewoda Śląski Był pierwszym wojewodą śląskim, to dzięki niemu Śląsk cieszył się w międzywojennej Polsce specjalnymi prawami autonomii. Jaka jest jego historia? Urodził się 9 lutego 1882 roku w Zabełkowie, powiat raciborski. Pochodził z ubogiej rodziny chłopskiej, był synem chałupnika. Początkowo pracował jako pomocnik murarski, jednak jego losy potoczyły się zupełnie inaczej. W wieku 16 lat wyjechał do Westfalii, gdzie został górnikiem kopalni w Dellwig, pracował tam przez 7 lat. Jednocześnie podjął naukę w wieczorowej szkole handlowej w Essen. Szkołę musiał jednak przerwać, gdyż w tym czasie zaczął angażować się w różnych organizacjach polskich działających w Rzeszy Niemieckiej, mimo tego podjął intensywne samokształcenie. W 1902 roku w Westfalii powstało Zjednoczenie Zawodowe Polskie, z którym Rymer szybko się związał. Został też prezesem utworzonej przez siebie filii tejże organizacji w Dellwig. Funkcję tą pełnił do 1907 roku, kiedy to docenion...

Michał Grażyński – kontrowersyjny wojewoda śląski Za czasów jego urzędowania w regionie powstawało mnóstwo imponujących modernistycznych gmachów. Był jednak osobą kontrowersyjną, której decyzje nie zawsze się podobały. Michał Tadeusz Grażyński urodził się 12 marca 1890 roku w Gdowie, w powiecie myślenickim, obecnie powiat wielicki. Przyszedł na świat w wielodzietnej, niezamożnej rodzinie. Jego ojcem był Michał Kurzydło – nauczyciel pochodzenia chłopskiego. W 1896 roku rodzina zmieniła nazwisko na Grażyński. Od 1902 roku Michał uczęszczał do krakowskiego gimnazjum św. Anny, które ukończył 7 lat później. Następnie rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wiosną 1914 roku obronił pracę doktorską. Po studiach otrzymał posadę nauczyciela w gimnazjum w Stanisławowie. Zaraz po wybuchu I wojny światowej został ciężko ranny w walkach na froncie rosyjskim. Rehabilitację przechodził w Krakowie, a resztę służby spędził w tamtejszym garnizonie. Już wtedy...

  Władysław Szpilman – Pianista Przeżył piekło wojny i holokaustu, które opisał w książce, dzięki czemu powstał wspaniały film. Był doskonałym pianistą i kompozytorem. W swoim życiu stworzył ogromną liczbę przebojów. Władysław Szpilman urodził się 5 grudnia 1911 roku w kamienicy przy ul. Targowej 18 w Sosnowcu. Tam też spędził całe dzieciństwo i młodość. Jego rodzicami byli Samuel – skrzypek zespołu operowego, działającego przy katowickim Teatrze Polskim oraz Edwarda – pianistka. To właśnie matka była pierwszą nauczycielką muzyki Władysława. Szpilman jako czterolatek uwielbiał grę na fortepianie i już wtedy po pierwszym odczytaniu nut bezbłędnie odgrywał melodię. Rodzina Szpilmanów była wyznania żydowskiego. Młody Władysław edukację rozpoczął w Męskiej Szkole Handlowej, która mieściła się zaraz obok jego domu na ul. Targowej 12. Szkoły nigdy jednak nie ukończył, a jako 17 latek po raz pierwszy wyjechał z Sosnowca. Udał się do Warszawy, by tam pobierać lekcje gry na fo...

  Jan Kiepura, Chłopak z Sosnowca Należał do największych śpiewaków XX wieku. Był obdarzony głosem o wielkiej sile, dzięki czemu występował na najsławniejszych scenach całego świata. Jan Wiktor Kiepura urodził się 16 maja 1902 roku w Sosnowcu, w domu przy ówczesnej Miłej 4 (dzisiaj ul. Majowa 6). Jego rodzicami byli Franciszek i Maria z domu Neuman. Matka Jana była wyznania mojżeszowego, jednak jeszcze przed ślubem przeszła na katolicyzm. W 1910 roku Kiepurowie zamieszkali w domu przy ulicy Miłej 6, gdzie prowadzili piekarnię o nazwie „Lech”, niestety budynek nie ocalał do dni dzisiejszych, został zburzony w latach 70-tych. Tablica pamiątkowa na domu w którym urodził się Jan KIepura Dzieciństwo Janka upłynęło na nauce oraz pracy w piekarni. W 1912 roku rozpoczął edukację w Męskiej Szkole Handlowej, dzisiaj w budynku mieści się Wydział Informatyki Uniwersytetu Śląskiego. W maju 1919 roku wstąpił do I pułku Strzelców Bytomskich i wraz z młodszym bratem Władysławem uczestnicz...

  Franz Wachsmann – górnośląski laureat Oscarów Jest jedynym Górnoślązakiem, który otrzymał Oscara. Skomponował muzykę do ponad 200 filmów. Pracował z największymi gwiazdami i wytwórniami Hollywood swoich czasów. Franz Wachsmann urodził się 24 grudnia 1906 roku w Królewskiej Hucie. Był najmłodszym z 7 dzieci Otto Wachsmanna, żydowskiego przedsiębiorcy branży hutniczej i Rozalii z domu Perl. Dzieciństwo spędził w kamienicach przy obecnej ul. 11 Listopada 45 i 47. W jednym budynku wachsmannowie mieszkali, a w innym mieli przedsiębiorstwo. Jako 3-letnie dziecko podczas zabawy pochlapał sobie oczy wrzątkiem. Lekarzom udało się uratować mu zdolność widzenia, jednak odtąd musiał nosić grube okulary, poza tym przy bardzo słabym wzroku znacząco wyostrzył mu się słuch. Gdy miał 5 lat rodzina opuściła Królewską Hutę i udała się do Tworoga, a później Wrocławia, by około 1915 roku osiedlić się w Opolu. Franz już od 6 roku życia rozpoczął grę na fortepianie, a 6 lat później, jako 12-l...

  Maria Göppert-Meyer – Cebulowa Madonna Jest jedyną Górnoślązaczką, która otrzymała Nagrodę Nobla. Miała również swój udział w produkcji pierwszej bomby atomowej na świecie. Urodziła się 28 czerwca 1906 roku w Katowicach, w kamienicy przy ulicy Młyńskiej 5. Była jedynym dzieckiem Fryderyka Göpperta, pediatry, inspektora sanitarnego, a później wykładowcy oraz Marii z domu Wolff. W 1909 roku Göppertowie przeprowadzili się do Getyngi, gdzie Fryderyk otrzymał stanowisko profesora nadzwyczajnego na tamtejszym uniwersytecie. Maria miała wtedy 3 lata. To w Getyndze ukończyła szkołę podstawową, a od 1916 roku rozpoczęła naukę w szkole „półśredniej”. W 1921 roku wstąpiła do szkoły prowadzonej przez sufrażystki, gdzie mogła zdawać maturę. Niestety, międzyczasie szkoła zbankrutowała. Maria jednak nie poddała się i przystąpiła do egzaminu w Hanowerze, w dniach 21 marca – 4 kwietnia 1924 roku. Maturę zdawała przed nauczycielami których nigdy wcześniej nie znała. Z 34 kandydatów tylko 5 osób...

  Kurt Alder – śląski noblista z chemii Pracowity człowiek, który wiele czasu spędzał w laboratorium przeprowadzając badania. Z Otto Dielsem odkryli syntezę dienową, za co otrzymali Nagrodę Nobla z chemii. Kurt Józef Alder urodził się 10 lipca 1902 roku w Królewskiej Hucie (dzisiejszy Chorzów). Był synem nauczyciela Josepha Augusta oraz Marii z domu Lammel. Dzieciństwo spędził w kamienicy przy obecnej Wolności 59. Gdy miał 6 lat Alderowie przeprowadzili się do mieszkania przy ulicy Dąbrowskiego 38, skąd kurt miał bardzo blisko do szkoły (budynek dzisiaj już nie istnieje). Edukację rozpoczął 1 kwietnia 1908 roku, uczęszczał wtedy do szkoły powszechnej nr V (dzisiaj Gimnazjum nr 1), gdzie pracował jego ojciec. Od 1913 roku chodził już do Wyższej Szkoły Realnej (obecnie Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących nr 4). Tam 7 kwietnia 1922 roku zdał maturę. Był to jednak okres Powstań Śląskich, w wyniku których Chorzów stał się częścią Polski. W związku z tym Alderowie wyjechali...

  Hrabia Franz Xaver von Ballestrem – polityk partii Centrum Odgrywał ogromną rolę w ówczesnej niemieckiej polityce. Został nawet prezydentem Reichstagu. Przede wszystkim dbał jednak o swoich śląskich pracowników, budując im domy i budynki użyteczności publicznej. Franz Xaver von Ballestrem urodził się 5 września 1834 roku w Pławniowicach. Był jedynym dzieckiem hrabiego Giovaniego Karla Wolfganga oraz jego żony Berty. Ówcześnie do rodziny Ballestrem należały majątki: Pławniowice, Ruda i Biskupice. Franz pierwsze nauki pobierał w szlacheckim konwikcie we Lwowie oraz w gimnazjum katolickim w Głogowie. Następnie przez 2 lata uczęszczał do Zakładu Jezuickiego w Namur, w Belgii. Od 1853 roku rozpoczął studia w kierunku górnictwo na akademii w Lüttich. 2 lata później wstąpił do służby wojskowej, gdyż zapragnął zrobić karierę w armii pruskiej. Służył w elitarnym 1 Śląskim Pułku Kirasjerów Gwardii. W wojsku dorobił się wielu oznaczeń, głównie podczas wojny francusko-pruskiej. Niestety, ...

  Kuzyni Zillmannowie - Twórcy industrialnych perełek architektonicznych Dzięki nim możemy podziwiać na Górnym Śląsku perełki, wręcz cuda architektury industrialnej. Kuzyni Zillmannowie. Kim byli? Emil urodził się 20 czerwca 1870 roku, a Georg 9 lipca 1871 roku. Oboje byli kuzynami, a ich ojcowie braćmi. Oboje też przyszli na świat w Meseritz (dzisiejsze Międzyrzecze w województwie lubuskim). Rodziny kuzynów utrzymywały się z pracy na roli. Emil i Georg byli pierwszymi z rodziny, którzy zapragnęli zdobyć wykształcenie. Rozpoczęli więc studnia w Królewskiej Wyższej Szkole Technicznej w Charlottenburgu. Ówcześnie było to samodzielne miasto, które dopiero w 1920 roku zostało przyłączone do Berlina. Sama zaś szkoła była otwarta na nowe prądy. Po skończeniu studiów Kuzyni pozostali w Charlottenburgu. Wybudowali tam dom, w którym zamieszkał jeden z nich, a pozostałej jego części urządzili biuro projektowe. Na początku architekci pracowali oddzielnie, jednak w tym okresie nie mi...